Bedreiging koraal mogelijk groter dan gedacht, blijkt uit onderzoek met Carmabi
WILLEMSTAD – De bedreiging van koraalsoorten rond Curaçao en elders in de wereld is mogelijk groter dan tot nu toe werd aangenomen. Uit internationaal onderzoek, waaraan de Curaçaose natuurorganisatie Carmabi heeft meegewerkt, blijkt dat wereldwijd 44 procent van de onderzochte koraalsoorten met uitsterven wordt bedreigd. In de Atlantische regio, waaronder Curaçao, is dat zelfs de helft.
De onderzoekers waarschuwen dat deze cijfers de gevolgen van de uitzonderlijk warme zeewatertemperaturen en massale koraalverbleking van de afgelopen jaren nog niet volledig weerspiegelen.
De resultaten zijn donderdag 15 oktober gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. Aan het onderzoek werkte een internationaal team van wetenschappers mee, onder wie Mark Vermeij van Carmabi.
De onderzoekers beoordeelden het risico op uitsterven van 774 rifvormende koraalsoorten. Daarvan blijken 340 soorten bedreigd. Van deze groep worden 33 soorten aangemerkt als kritiek bedreigd, 251 als bedreigd en 56 als kwetsbaar.
De belangrijkste oorzaak is volgens de onderzoekers de stijgende temperatuur van het zeewater. Door klimaatverandering komen perioden van extreme warmte steeds vaker voor. Koralen verliezen daardoor de algen waarmee zij samenleven, een verschijnsel dat bekendstaat als koraalverbleking. Wanneer de warmte te lang aanhoudt, kunnen de koralen afsterven.
Ernstige verbleking nog niet meegerekend
Opvallend is dat de risicobeoordelingen zijn gebaseerd op gegevens van vóór de uitzonderlijk warme jaren 2023 tot en met 2025. In die periode werd wereldwijd opnieuw grootschalige koraalverbleking vastgesteld.
Volgens de wetenschappers kan het werkelijke percentage bedreigde soorten daardoor inmiddels hoger liggen dan de gerapporteerde 44 procent.
De percentages werden in 2024 al bekendgemaakt bij de actualisering van de Rode Lijst van de International Union for Conservation of Nature (IUCN). De nieuwe publicatie in Nature geeft de wetenschappelijke onderbouwing van die beoordeling.
Curaçaose riffen in kaart gebracht
Voor Curaçao biedt het onderzoek mogelijkheden om kwetsbare rifgebieden beter te identificeren. Rond het eiland komen ongeveer 65 soorten rifvormend koraal voor.
Carmabi combineert de internationale risicobeoordelingen met lokale gegevens over de koraalriffen. Op 121 meetlocaties langs de zuidkust is op tien meter diepte onderzocht welk deel van de zeebodem met levend koraal is bedekt en welke soorten daar voorkomen.
Door deze informatie te koppelen aan de internationale lijst van bedreigde soorten, ontstaat een gedetailleerder beeld van de kwetsbaarheid van verschillende rifgebieden.
Niet alle koraalsoorten zijn even gevoelig voor opwarming en vervuiling. Sommige soorten die belangrijk zijn voor de vorming van riffen rond Curaçao, zoals het gele potloodkoraal (Madracis mirabilis), worden voorlopig nog niet als bedreigd aangemerkt.
Verschil tussen soorten en koraalbedekking
Carmabi benadrukt dat het aantal bedreigde koraalsoorten niet hetzelfde is als de hoeveelheid koraal die daadwerkelijk is verdwenen.
Dat de helft van de soorten in de Atlantische regio met uitsterven wordt bedreigd, betekent dus niet dat de helft van het levende koraal rond Curaçao verloren is gegaan.
Wel laten eerdere onderzoeken zien dat de hoeveelheid levend hard koraal op de Curaçaose riffen de afgelopen decennia sterk is afgenomen.
De nieuwe onderzoeksmethode moet wetenschappers en natuurbeheerders helpen beter te bepalen welke soorten en gebieden extra bescherming nodig hebben. Daarbij worden gegevens over de achteruitgang van riffen gecombineerd met voorspellingen van toekomstige hittestress.
Koraalriffen zijn voor Curaçao van groot belang. Ze beschermen de kust tegen hoge golven en vormen een leefgebied voor vissen en andere zeedieren. Ook zijn ze belangrijk voor de visserij en het toerisme.
Volgens Carmabi kan het combineren van lokale metingen met internationale risicobeoordelingen bijdragen aan een gerichter beheer van de resterende koraalriffen.
